Destek Olmak İçin Reklamlara Tıklayınız...

1 Aralık 2009 Salı

Bursa’da Zaman Siir Tahlili – Siir Incelemesi


Bursa’da Zaman

Bursa’da bir eski cami avlusu
Küçük şadırvanda şakıyan su
Orhan zamanından kalma bir duvar
Onunla bir yaşta ihtiyar çınar
Elliyor dört yana sakin bir günü
Bir rüyadan arta kalmanın hüznü
İçinde gülüyor bana derinden
Yüzlerce çeşmenin serinliğinden
Ovanın yeşili göğün mavisi
Ve mimarilerin en ilahisi

Bir zafer müjdesi burada her isim
Sanki tek bir anda gün saat mevsim
Yaşıyor sihrini geçmiş zamanın
Hala bu taşlarda gülen rüyanın
Güvercin bakışlı sessizlik bile
Çınlıyor bir sonsuz devem vehmiyle
Gümüşlü bir fecrin zafer aynası
Muradiye sabrın acı meyvası
Ömrünün timsali beyaz nilüfer
Türbeler camiler eski bahçeler
Şanlı hikâyesi binlerce erin
Sesi nabzım olmuş hengâmelerin
Nakleder yâdını gelen geçene

Bu hayalde uyur bursa her gece
Her şafak onunla uyanır güler
Gümüş aydınlıkta serviler güller
Serin hülyasıyla çeşmelerinin
Başındayım sanki bir mucizenin
Su sesi ve kanat şakırtısından
Billur bir avize Bursa’da zaman.

Yeşil türbesini gezdik dün akşam
Duyduk bir musiki gibi zamandan
Çinilere sinmiş Kuran sesini
Fetih günlerinin saf neşesini
Aydınlamış buldum tebessümünle

İsterdim bu eski yerde sesinle
Baş başa uyumak son uykumuzu
Bu hayal içinde Ve uykumuzu
Çepçevre kaplasın bu ziya, bu renk
Havayı dolduran uhrevi ahenk
Bir ilah uykusu olur elbette
Ölüm bu tılsımlı ebediyette
Beklide rüyası büyük cetlerin
Beyaz bahçesinde su seslerinin
Yahya Kemal BEYATLI
Şiirin İçerik Yönünden İncelenmesi:

    Bir metin üzerinde gerçekleştirilmiş değişiklikler her şeyden önce yazarın kendisiyle, onun ruhsal zihinsel yapısıyla ilgilidir.
    Bu çalışmada amaç Bursa’da Zaman şiirinde Ahmet Hamdi Tanpınar’ı resmetmenin yanında şiiri elden geldiğince mercek altına yatırmak olacaktır. Öncelikle Oğuz Demiralp’ın Tanpınar’ın bu şiir öncesi haliyle ilgili saptamalarını okuyalım:
    can sıkıntısı içinde kentin sokaklarında o anıttan o anıta gezinmektedir. Eşyayla doğayla ilişkiye girmek, darlıktan genişliğe çıkmak o büyük dolgunluğu duymak istemektedir. Gelgelelim taş ağaç sanat eseri ve an hepsi bana kendilerini kapatıyorlar, beni mahremiyetlerinden kovuyorlar demek zorunda kalır. Karaya oturmuş umarsız gemiler gibi çöker bir kır kahvesine, kendine yakışmayacak sığlıkta, Schopenhauer’in çok silik kopyaları halinde karanlık düşüncelere dalar. Ancak ‘ihtiyar kahvecinin çok zarif bir hareketi onları olduğu yerde kesti.’ihtiyar kırmızı bir gülü şadırvanın küçük kurnasına fırlatıvermiştir. Hemen yürürlüğe girer ‘an ve aydınlık’.
         
Başlık: Bursa’da Zaman
     Tanpınar’ın bu şiirinde karşımıza ikili bir gerçeklik çıkmaktadır. Şiirin ilk ismi Bursa’da Hülya Saatleri’dir. Bu ilk isimde daha öznel bir anlatım, bir ifade söz konusu iken ikincide daha çok genele vurgu yapılmaktadır.
     Şiir sıralamayla yapılmış bir betimlemeyle başlıyor; cami avlusu, şadırvanda su bir duvar, ihtiyar bir çınar. ‘Küçük şadırvanda şakıyan su’ dizesinde su bir kuşa benzetilmiştir. Buradan şadırvanın bir kafese benzetildiğini görebiliriz. Şadırvan zaten kafese benzemektedir. Su tutsak bir kuş gibi algılanmıştır.
     Tanpınar bu şiiri yazdığında 40 yaşlarındadır. Burada Tanpınar ile yaşlı Çınar arasında bir benzerlik kurulabilir. Tanpınar’ı anlayabilmek için çınar önemli bir basamaktır.
     Tanpınar tarihseli ve bireyseli birlikte yaşamak isteyen bir şairdir. Birisini öne çıkardığında ötekini fon olarak kullanmıştır. İhtiyar çınar ile Bursa arasında parça-bütün ilişkisi vardır.
     Bir rüyadan arta kalmanın hüznü
     İçinde gülüyor bana derinden
     Burada gülmeyi niteleyen derinden sözcüğü gülme eylemini gizlileştirmektedir. Karşıdakinin derinden güldüğünü söylemek kendine pay çıkarmaktadır. Kendini başkalaştırmaktır.
      Bir zafer müjdesi burada her isim
      Sanki tak bir anda gün, saat mevsim
      Yaşıyor sihrini geçmiş zamanın
      Hala bu taşlarda gelen rüyanın
      Her ad bir zafer müjdesini çağrıştırdığına göre, tarihsel olan başarılı olandır. Ve burada Tanpınar başarılı olandan kendini uzak görmemektedir. Onlarla birdir. Onların bir parçasıdır.
Burada sanki tek bir anda gün, saat, mevsim derken zaman kısaltılıyor fakat bir sonraki dizede olabildiğince genişletilmektedir.
      Cami avlusu ve Orhan zamanından kalma duvardan söz edildiğine göre taşlarda görülen rüya Osmanlı imparatorluğu rüyasıdır. Burada Tanpınar taşlarda geçmiş görmekte, hülyalara dalmaktadır.
     Tanpınar bu şiirinde özel ad olarak Bursa dışında Yeşil türbe, Orhan, Gümüşlü, Muradiye ve Nilüfer’i anar. Aslında bu isimleri Tanpınar dünyasında yerli yerine oturtmak yalnızca bu tek şiirden yola çıkarak başarılamaz. Nilüfer deyince Nilüfer Hatun’a, onun Orhan Gazi ile ilişkisine oradan başka aşklara Osman Bey ile Şeyh Edibali’nin kızı aşkına, Abdurrahman Gazi’ye tekfur kızına açılır. Yeşil Cami ile birlikte son olarak Yeşil Türbe’yi buluyoruz. Böylece şiir yeşille sarılmış oluyor.
      Orhan, Tanpınar için çok önemlidir. Bir buçuk asır bütün imparatorluk için model Orhan’dı. O bir başlangıç noktasını bir imparatorluk yapmakla kalmaz ona rahm ve şefkatin derinliğini de katar. Tanpınar bu şiirinde Orhan’ı bir baba gibi görmektedir.
      Bu hayalde uyur Bursa her gece,
     Her şafak onunla uyanır, güler
     Gümüş aydınlıkta serviler, güller
     Serin hülyasıyla çeşmelerinin
     ‘Bu hayalde’ kullanımı, bundan önceki anlatılanları konulaştırmakta, bölümleştirmektedir. Hatta aynı zamanda ikinci bölümün girişi ilk bölümün adını verir; Bursa’nın düşü.
     Bir rüyadan arta kalmanın hüznü
     İçinde gülüyor bana derinden
     Ve mutlu bir portrenin çizgilerini sunuyor zihnimize.
     Başındayım sanki bir mucizenin,
     Su sesi ve kanat şakırtısından
     Billur bir avize Bursa’da zaman
     Burada Tanpınar mucize kelimesini kullanarak Bursa’yı kutsallaştırıyor. Bir yandan da bir avize olan zamanı. Zira bu zamanın su sesi ve kanat şakırtısından oluştuğunun söylenmesi avize ile görünüş açısından bir ilinti kurar. Ancak bununla kalmaz. Yani görselliğe sesi mucizeyi katar. Burada tarihsel dönem görüntüye ve musikiye indirgenmiştir.
     Yeşil türbesini gezdik dün akşam,
     Duyduk bir musiki gibi zamandan
     Çinilere sinmiş Kuran sesini.
     Fetih günlerinin saf neşesini
     Aydınlanmış buldum tebessümünle.
      Mehmet Kaplan ‘gezdik’ ifadesinden Yeşil türbe’nin sevgili ile birlikte gezildiğini çıkarıyor, ve bu konuda hiç kuşkusu yok.’Birinci kısmında Bursa’nın içinde gizli olan rüya ve manayı ortaya koyan şair, ikinci kısmında kendisinden ve sevgilisinden bahsediyor. Beraberce Yeşil Türbe’yi geziyorlar.
      Çini ve Kuran sesi yine görüntü ve ses birlikteliğini işaret etmektedir. Çini sanatsal görselliği, Kuran sesi de hem sanatsal işitimi hem de tarihsel ve kişisel bir bağlantıyı işaret etmektedir. Ancak burada Tanpınar ile Kuran sesi arasındaki ilişi itikada değil geleneğe dayalıdır.
      Bir ilah uykusu olur elbette
      Ölüm bu tılsımlı ebediyette
      Belki de rüyası büyük cetlerin
      Beyaz bahçesinde su seslerinin
      Ölüm bir ilah uykusu olur elbette. Belki de büyük cetlerin rüyası, bu tılsımlı ebediyette, su seslerinin beyaz bahçesinde ölüm. Görüldüğü gibi ömür zamirleştirilmiş. Ölüm sözcüğü iki tümceyi birleştiren bir kavşak. Dolayısıyla bu kesitin tepe noktasıdır.
    Şiirin Biçim Yönünden İncelenmesi:
Şiirin ölçüsü 6+5 hece ölçüsüdür.
Şiir bentlerden oluşmuştur.
Şiirin genelinde zengin uyak kullanılmıştır.
Yazar/Şair: Ahmet Hamdi TANPINAR (1901–1962)
        İstanbul’da doğdu. Babasının memurluğu dolayısıyla çocukluğu Ergani, Sinop, Siirt, Kerkük, Musul ve Antalya’da geçti. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesini bitirdi. Çeşitli illerde ve Güzel Sanatlar Akademisinde öğretmenlik yaptı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türkoloji Bölümüne Profesör olarak atandı.1939–1953 yılları arası milletvekilliği, Milli Eğitim Bakanlığı Müfettişliği ve ilmi çalışmalar yaptı.24 Ocak 1962’de öldü.
        Türk diline yeni bir söyleyiş getirmiştir. Şiirin bütünlüğünü korumuş, hece ölçüsünü en güzel şekilde mısralara uygulamıştır. Sağlam bir tarih bilincine ve kültürüne sahiptir. Milli tarih ve Türk kültürüne bağlı bir sanat anlayışı vardır. Şiirinde şekilden çok ahenge önem vermiştir.
        Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’in etkisindedir. Soyut kavramlara yer vermiştir. Çeşitli mecaz ve düşüncelerle dolu zengin bir anlatımı vardır.’Şiirde sustuğum şeyleri roman ve hikâyelerimde anlatırım.’ Diyen Tanpınar’ın şiir dili ve nesir dili arasında pek fazla ayrılık görülmez. Şiir, makale, deneme, biyografi, edebiyat tarihi, hikâye ve roman türünde eserler vermiştir. Roman ve hikâyelerinde olaylar, adeta tek bir insanın etrafında toplanmış gibidir. Sosyal hayatla ilgili acıları, neşeleri, sevinçleri, istekleri, umutları, insan psikolojisi ve zaman, eserlerine konu olmuştur.  
   
Başlıca Eserleri:
        Şiir:’Şiirler adı altında yayımlandı,
        Hikâye: Abdullah Efendi’nin Rüyaları, Yaz Yağmuru,
        Roman: Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Sahnenin Dışındakiler
        Araştırma: 19.Asır Türk Edebiyatı Tarihi
        Makale-Deneme: Yaşadığım Gibi, Edebiyat Üzerine Makaleler, Beş Şehir
Faydalanılan Kaynaklar
Türk Edebiyatı Tarihi 2 , M.E.B. Yayınları, İstanbul 2001
Şiir Tahlilleri, Mehmet Kaplan,Dergah Yayınları, İstanbul 2007
www.antoloji.com
Etiketler:
bursada zaman şiirinin uyak düzeni, bursada zaman şiirinin edebi sanatlara göre incelenmesi, BURSADA ZAMAN ve ahmed hamdi tanpınar  ARASINDAKİ İLİŞKİ inceleme, bursada zaman şiir yorumu, bursa da zaman şiiri yorumla, ahmet hamdi tanpınar bursada zaman, bursada zaman şiiri sanatları, bursada zaman edebiyat, bursada zaman şiirinin şiir ve zihniyeti,

kaynak: http://www.ktuturkceciler.tr.gg/

0 yorum:

Yorum Gönder

Bu gadget'ta bir hata oluştu
Bu gadget'ta bir hata oluştu
ahmet haşim şiir tahlili, ahmet haşim şiir tahlilleri, atilla ilhan şiir tahlili, mehmet akif ersoy şiir, mehmet kaplan şiir tahlilleri, mehmet kaplan şiir tahlilleri 1, mehmet kaplan şiir tahlilleri 2, muhsin yazıcıoğlu şiir, nazım hikmet şiir tahlilleri, necip fazıl kısakürek şiir tahlilleri, nurullah çetin şiir tahlilleri, o belde şiir tahlili, orhan veli şiir tahlili, orhan veli şiir tahlilleri, siir tahlili, siir tahlilleri, siirler, tevfik fikret şiir tahlili, tevfik fikret şiir tahlilleri, yahya kemal şiir tahlili, yahya kemal şiir tahlilleri, şiir, şiir açıklama, şiir açıklamaları, şiir açıklaması, şiir inceleme, şiir incelemesi, şiir nasıl tahlil edilir, şiir tahlil etme, şiir tahlil metodu, şiir tahlil planı, şiir tahlil yöntemi, şiir tahlil yöntemleri, şiir tahlil örnekleri, şiir tahlil örneği, şiir tahlili, şiir tahlili nedir, şiir tahlili örnekleri, şiir tahlili örneği, şiir tahlilleri, şiir tahlilleri örnekleri, şiir ve tahlili, şiiri, şiiri açıklaması, şiiri tahlili, şiirinin açıklaması, şiirinin tahlili,şiirler, şiirleri

İzleyiciler

site ekle
 

Şiir Tahlili Şiir Tahlilleri Şiir Incelemesi Mehmet Kaplan. Copyright 2008 All Rights Reserved Revolution Two Church theme by Brian Gardner Converted into Blogger Template by Bloganol dot com